Con người 4.0

Yuval Noah Harari – Con Trẻ Cần Học Gì Để Thành Công Vào Năm 2050 – Phần 1

DMCA.com Protection Status 0

Nghệ thuật tái thiết sẽ là kỹ năng quan trọng nhất của thế kỷ này.

Phần Một: Thay Đổi là Hằng Số Duy Nhất

Nhân loại đang đối mặt với những cuộc cách mạng chưa từng có, tất cả những gì ta từng biết đã thay đổi, và chẳng có dự đoán nào cho tương lai của chúng ta. Làm thế nào chúng ta có thể chuẩn bị cho bản thân và con cái của mình đến một thế giới của những biến đổi vô tiền khoáng hậu và bất ổn triệt để? Một em bé sinh ngày hôm nay sẽ khoảng ba mươi (hai) tuổi vào năm 2050. Nếu mọi thứ suôn sẻ, đứa bé đó sẽ tiếp tục sống đến năm 2100 và thậm chí có thể là một công dân của thế kỷ 22. Chúng ta phải dạy đứa trẻ đó thế nào để nó có thể sống tốt và phát triển bản thân trong thế giới năm 2050 hay đến cả nhưng năm 2100? Chúng cần những kĩ năng gì để có thể tìm được một công việc, nắm bắt được những gì xảy ra xung quanh và định hướng bản thân trước mê cung của cuộc đời?

Thật không may, vì không ai biết thế giới sẽ trông như thế nào vào năm 2050 – chưa kể đến năm 2100 – chúng ta không thể trả lời những câu hỏi đó. Tất nhiên, loài người chẳng thể nào có thể dự đoán chính xác được tương lai. Nhưng thời điểm hiện tại còn khó khăn hơn bao giờ hết, vì công nghệ mới cho phép chúng ta thiết kế lại cơ thểbộ não và tâm tríta không thể chắc chắn về bất cứ thứ gì được nữa – ngay cả những thứ trước đây tưởng như đã là cố định và vĩnh cửu.

Một nghìn năm trước, vào năm 1018, có rất nhiều điều mà người ta không thể ước định về tương lai, nhưng họ có thể chắc chắn rằng nền tảng cơ bản của xã hội sẽ không thay đổi. Nếu bạn sống ở Trung Quốc vào năm 1018, bạn có thể nhận thức rằng vào năm 1050, Triều Tống có thể sụp đổ, nhà Liêu có thể xâm lược từ phía bắc, và bệnh dịch có thể giết chết hàng triệu người. Tuy nhiên, có một sự thật rõ ràng rằng vào năm 1050, hầu hết người ta vẫn sẽ làm nghề nông hoặc dệt vải, người cai trị vẫn sẽ dụng người để sung vào các đạo quân và công việc triều chính, đàn ông vẫn thống trị đàn bà, tuổi thọ trung bình khoảng 40, và cơ thể con người sẽ vẫn như từ trước đến nay. Thế nên, trong năm 1018, nhà nghèo thì dạy con cái cách trồng trọt và dệt vải; nhà giàu dạy con trai họ Nho giáo, viết chữ hay chiến đấu trên lưng ngựa và họ dạy con gái mình trở thành những bà nội trợ khiêm tốn và vâng lời. Rõ ràng các kỹ năng này vẫn cần thiết vào năm 1050.

Để theo kịp với thế giới năm 2050bạn cần làm nhiều hơn là chỉ phát minh ra những ý tưởng và sản phẩm mới, mà trên hết là luôn tự tái thiết lại bản thân mình.

Chúng ta hôm nay không thể biết Trung Quốc hay phần còn lại của thế giới sẽ ra sao vào năm 2050. Chúng ta không biết người ta sẽ làm gì để kiếm sống, chúng ta không biếtquân đội hay hệ thống chính phủ sẽ hoạt động như thế nào, hay những vấn đề liên quan đến giới tính sẽ thay đổi ra sao. Một số người có thể sẽ sống thọ hơn hiện tại, và bản thân cơ thể con người sẽ trải qua một cuộc cách mạng chưa từng có tiền lệ, nhờ vào công nghệ sinh học và tương tác trực tiếp giữa não bộ và máy tính. Phần lớn những gì mà bọn trẻ học hiện tạisẽ không thể áp dụng được vào tương lai năm 2050.

Vào lúc này, có quá nhiều trường học tập trung vào việc nhồi nhét thông tin vào não của bọn trẻ. Trong quá khứ, điều này rất hợp lý, bởi vì thông tin thì quá ít ỏi mà ngay cả thông tin hiện hành lúc đó cũng phải qua kiểm duyệt rất nhiều lần. Nếu bạn sống ở một thị trấn nhỏ ở Mexico vào năm 1800, thật khó để bạn biết nhiều về thế giới rộng lớn ngoài kia. Không có đài phát thanh, truyền hình, báo hàng ngày hoặc thư viện công cộng. Ngay cả khi bạn biết chữ và có quyền truy cập vào một thư viện tư, không có gì nhiều để đọc khác ngoài tiểu thuyết và sách về tôn giáo. Đế quốc Tây Ban Nha đã kiểm duyệt tất cả các văn bản được in tại địa phương và chỉ cho phép một loạt các ấn phẩm được đánh giá cao du nhập từ bên ngoài. Điều tương tự cũng xảy ra nếu bạn sống ở một số thị trấn ở Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Trung Quốc. Khi ta dạy bọn trẻ học đọc, học viết và những kiến thức cơ bản về địa lý, lịch sử và sinh học trong những ngôi trường tân thời lúc đó, điều đó đại diện cho một cải tiến to lớn.

Thế kỉ 21 lại hoàn toàn trái ngược

Thế kỉ 21 lại hoàn toàn trái ngược, chúng ta ngập lụt trong khối lượng đồ sộ của thông tin, và những người kiểm duyệt còn chẳng buồn chặn bớt. Thay vào đó, họ bận rộn truyền bá thông tin sai lệch hoặc làm sao nhãng chúng ta với những điều chẳng liên quan. Ngay cả khi bạn sống ở một tỉnh lị nhỏ ở Mexico và có một chiếc smartphone (điện thoại thông minh), bạn có thể dành cả đời chỉ đọc Wikipedia, xem TED Talks và tham gia các khóa học trực tuyến miễn phí. Không chính phủ nào có thể mong bưng bít hoàn toàn thông tin mà họ không muốn tiết lộ. Mặt khác, thật đáng báo động khi những tin tức trái ngược và tin đồn sai lầm dễ dàng được truyền đi trong công chúng. Công dân toàn cầu chỉ cần nhấp chuột là có được tin tức mới nhất về cuộc đánh bom ở Aleppo (Note: một thành phố ở Syria) hay tan băng ở Bắc Cực, nhưng đồng thời cũng thật khó để biết được sự thật ở đâu khi có quá nhiều thông tin mâu thuẫn. Bên cạnh đó, hàng tá những thứ khác cũng chỉ trong một cú nhấp chuột, khiến ta chẳng thể nào tập trung, và khi chính trị hay khoa học làm ta đau đầu, thật dễ để chuyển sang những đoạn phim mèo hài hước, chuyên mục ngồi lê đôi mách về người nổi tiếng hay phim ảnh khiêu dâm.

Trong một thế giới như hiện tại, điều cuối cùng mà một giáo viên cần làm cho học sinh của mình là tiêm cho chúng thêm thông tin. Bọn trẻ đã được nhận quá nhiều thông tin từ thế giới. Thay vào đó, chúng cần phải có khả năng phân loại thông tinsự khác biệt giữa những gì quan trọng và không quan trọng, và trên hết, là kết nối những mẩu thông tin thành một bức tranh rõ ràng về thế giới.

Thật ra, đây chính là lí tưởng của nền giáo dục phương Tây tự do qua hàng thế kỷ, nhưng cho đến nay, nhiều trường học Tây phương khá chậm chạp trong việc thực hiện nó. Giáo viên tự cho phép mình tập trung vào việc cung cấp thông tin, song song đó khuyến khích học sinh “tự tư duy”. Do nỗi sợ về chủ nghĩa độc tài, các trường theo chủ nghĩa tự do đặc biệt khiếp sợ những tiếng nói lãnh đạo. Họ cho rằng chỉ cần cho những sinh viên của mình hàng đống thông tin và chút tự do ít ỏi, những học sinh của họ có thể hình dung về thế giới, và thậm chí nếu thế hệ này thất bại trong việc tiếp nhận tất cả lượng thông tin đó thành một tổ hợp mạch lạc và ý nghĩa về thế giới hiện tại, vẫn còn rất nhiều thời gian để xây dựng một tổ hợp tốt hơn trong tương lai.

Hiện tại, chúng ta đang dần hết thời gian. Những quyết định mà chúng ta thực hiện trong những thập kỉ tới sẽ định hướng tương lai của cuộc sống, mà chúng ta chỉ có thể quyết định dựa trên tầm nhìn hiện tại của chúng ta về thế giới. Nếu thế hệ này thiếu một cái nhìn toàn diện về vũ trụ, tương lai sắp tới của cuộc sống sẽ được quyết định một cách ngẫu nhiên.

471 lượt xem
Thanh DC
Hey! Xin chào mọi người. Tôi tên là Thanh, tác giả của blog này. Tôi là người đam mê công nghệ và kinh doanh trực tuyến. Bạn có thể kết nối với Thanh qua FacebookTwitter hoặc tìm hiểu Thanh qua đường link trang web dưới đây.
Bạn có thể muốn xem thêm
18 mẹo tâm lý đơn giản giúp bạn muốn gì được nấy
Yuval Noah Harari – Con Trẻ Cần Học Gì Để Thành Công Vào Năm 2050 – Phần 3

Nhập bình luận

Nội dung

Tên*
Trang web

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.